Brojač posjeta  

13614084
Danas
Juče
Ove sedmice
Prošle sedmice
Ovaj mjesec
Prošli mjesec
Ukupno
3606
2627
6233
13381120
44176
79827
13614084
Vaš ip 54.156.85.167
Tačno vrijeme: 2018-08-21 23:39:12
   

 

Profesor Dragutin J. Deroko u svojoj monografiji „Drina", u aprilu 1939. godine. kaže da se Foča prvi put u novije vrijeme spominje 1450 god. za vlade Herceg Stjepana. Tada se zvala Hotča, kasnije Hoča, kao i „Has Hoča". Današnje ime nosi od 16. vijeka. Iz jedne drevne legende saznajemo kako je sultan Mehmed Fatih, kada je osvojio Bosnu, stigavši u Ustikolinu poslao jedan manji odred vojske do Foče, koja se do tada zvala Radovina, „da izvidi čega ima tamo". Starješina odreda vrativši se iz obilaska ispriča, sultanu da su tamo naišli na predio sav u vinogradima i puno buradi. Bure se na turskom jeziku kaže fuči pa je tako kažu od „fuči" nastalo Foča. Prema drugoj legendi ovaj kraj ima mnogo voća pa je od voće nastalo Foča. S obzirom da se radi o slabo istraženom geografskom prostoru, mnogo šta je još uvijek zagonetka, pa i sami nazivi mjesta Foče i okoline, a dostupni istorirki i arheološki podaci pokazuju da je ovdje bio intezivan i raznovrstan život još u pra istoriji, a „zbog svog geostrateškog položaja, tim predivnim brdima, livadama i šumama" hodali su Iliri, Tračani, Kričani, Rimljani, Grci, Huni, Avari, Sloveni, Turci, Njemci, Bugari i druge, nepozvane vojne sile, skupine koje su svaka za sebe ostavljale tragove svoga bivstvovanja. U novije vrijeme najviše tragova ostavili su hrišćani, uglavnom pravoslavni kroz hramove koji postoje i danas, pa ćemo pokušati dati kratak opis postojećih hramova koji su obnovljeni u prošlom XX vijeku. Pokušaćemo te hramove predstaviti hronološki kako bi budući turisti imali bar minimalne predstave o njima.

 

HRAM USPENJA PRESVETE BOGORODICE NA LUĆU

Crkva je sagrađena 1834 godine u jednoj kotlini na domak Tjentišta. Legenda kaže da je na tom mjestu dolaskom Turaka na maloj riječici, potoku, (grandićki potok) turska vojska pogubila sveštenika, a njegovog malodobnog sina odvela u Tursku. Danas se to mjesto zove popov most, a sin koji je u Turskoj kao janjičar dogurao do visokog čina pod imenom Mehmed paša Kukavica jednog dana je stigao u Luće i ostarjeloj majci ispunio želju, a u čast svoga oca izgradio malu crkvu. Isti paša je u Foči podigao džamiju Mehmed paše Kukavice i Sahat kulu. Pored crkve na Luću postojao je i konak od koga su i do danas ostali temelji. Crkva je jedno brodna pokrivena je šindrom, a pod je od kamena.

 

 

CRKVA SVETOG NIKOLE U RIJECI

Iz istog perioda, čak iste godine 1834. sagrađena je crkva u Rijeci (Čelebići) od kamena, pokrivena drvenom šindrom. Zanimljivo da je crkva ukopana u zemlju oko pola metra, a iznad ulaznih vrata iz natpisa se vidi, da je crkva sagrađena zalaganjem sveštnika Luke Bjedića za vrijeme mitropolita Josifa. Ova mala crkva imala je na ikonostasu nekoliko ikona velike umjetničke vrijednosti. Ikonu Svetog Georgija koju je uradio 1641. god. Georgije Mitrofanović, bila je na izložbi u Parizu i Sarajevu. Zabilježeno je da je za zvonik, koji je naknadno dograđen i da se kupi zvono, Mile Duljić dao dvanaest pari volova. Sveštenika ove crkve Vladu Popovića streljale su austriske vlasti na drinskom mostu u Foči 1914. god.

 

CRKVA SVETOG NIKOLAJA U FOČI

Današnju crkvu Svetog oca Nikolaja, kao što se vidi iz natpisa iznad vrata gradio je mitropolit Grigorije, a osvećena je 20. septembra 1857. god. Zemljište za crkvu poklonila je Savka Jovićić iz plemena Vlajsavljevića. Ona je bila dubrovčanka i sahranjena je u porti crkve uz oltar na istočnoj strani hrama. Radove je izveo neimar Spasoje Vulić. Crkva je imala dvanaest kubeta koje je uklonila Austro-ugarska. Carske dveri, glavna ulazna, sjeverna i južna vrata, kao i zvono, dobavljeni su iz trsta. U crkvi su veoma vrijedne ikone. Sa obje strane vladičanskog trona su izvajane dvije figure lavova, poput onih u Studenici i Dečanima. U drugom svjeckom ratu muslimani su obili crkvu, odnjeli iz nje sve dragocjenosti, spalili ljetopis i bibli|oteku srpske škole i oštetili carske dveri. Sve do 1973. god. crkvaje imala drveni zvonik. Novi zvonik sagrađen je 1975. god. po projektu Ratka Popadića iz Foče, a neimar je bio Ratko Malešević iz Bajne Bašte. Crkvu je osvetio mitropolit Vladislav 1978 23. oktobra. Freske četvorice jevanđelista i Svete Trojice na nebu crkve su izuzetno umjetničko djelo. Danas je crkvu prekrivena bakrom, eloksiranim prozorima sa izopan staklom i novom fasadom. Osvetljena je reflektorima i njena ljepota privlači poglede radoznalih porolaznika.

 

 

CRKVA SVETOG KONSTANTINA I CARICE JELENE NA OKOLIŠTIMA

 

 

 

 

 

Na dvadeset i petom kilometru sjeverno od Foče, na prevoju Okolišta 1938. god. sagrađena je crkva posvećena Svetom caru Konstantinu i carici Jeleni. Novi zvonik za crkvu podignut je 1982, a radove je izveo Vasilije Đorđević iz Foče.

 

CRKVA SVETE TROJICE U USTIKOLINI

 

 

 

 

Na mjestu Ćelije, gdje je već bila stara crkva, za koju se nezna kada je sagrađena počela je 24. februara 1936. god. gradnja crkve u Ustikolini. Počela je gradnja sa kamenom koji je nađen od stare crkve, a ostala količina kupljena je od Šerifa Bećirbašića. Temelji za novu crkvu osvećeni su 1. juna 1936. god. Za tri mjeseca crkva je ukrovljena, a onda je nestalo novaca. Odlučeno je da se kupi zvono i organizuje svečano osvećenje na kome bi se prikupupio prilog za gradnju hrama. Novac za zvono, na molbu Crkvenog odbora dao je Nikola Guberina, otac poznatog advokata Veljka Guberine, Srbin iz Karlovca, koji je u Foči kupovao orahove panjeve i izvozio u inostranstvo. Nikola je kupio zvono u Jagodini i datum osvećenja je određen za 4 oktobar. U toku drugog svjetskog rata uništene su sve crkvene vrijednosti a crkva je obnovljena tek 1956. god. i osvećena 2. septembra iste godine. U poslednjem ratu 1992. god. crkva Svete Trojice i crkvena kuća nisu oštećene.

 

CRKVA PREOBRAŽENJA GOSPODNJEG U JABUCI MODRO POLJE

 

 

 

 

 

 

 

U jesen 1936. god. započeta je gradnja crkve u Jabuci, a ukrovljena je u jesen 1937. godine. Crkva je završena i osvećena 2. juna 1938. godine. Hram je generalno obnovljen 1990. godine. U poslednjem ratu muslimani su 23. jula 1992 minirali crkvu Svetog Preobraženja i crkvenu kuću u Jabuci. Crkva je obnovljena (sagrađena nova) 2005. godine.

CRKVA SVETOG PROROKA ILIJE U MILJEVINI

 

 

 

 

 

 

Sagrađena je 1939. godine, a zvonik podignut 1980. godine. Hram je pokriven bakrom i urađena je spoljašna fasada 1990. godine, a 1994 dovedena je voda i struja. Patos u hramu je urađen mermernim pločama.

 

HRAM USPENJA PRESVETE BOGORODICE U ČELEBIĆIMA

 

 

 

 

 

 

Gradnja crkve u Čelebićima počela je 1936. godine. Građena je kao spomen-crkva sedamdesetorici streljanih stanovnika Čelebića sa sveštenikom na Šukovcu. Za tri godine crkva je pokrivena, a onda su radovi prekinuti zbog početka drugog svjetskog rata. Sa radovim se nastavilo 1958.god. 1959. godine čajnička crkva je poklonila ikonostas, a sarajevska zvono. Generalna obnova hrama počela je 1984. godine. Promjenjen je krov, urađena nova fasada, poravnata porta i urenjeni grobovi sedamnaest pobijenih rodoljuba na Šukovcu, kao i grobnica za sveštenika Momčila Grgurevića koji je kanonizovan od strane Srpske Pravoslavne Crkve za svešteno-mučenika.

Dragiša Elez

   
© Masterfromf

Uloguj se - Registruj se

Ako niste registrovani izaberite opciju napravi nalog.